Zet vier mensen aan tafel, schenk drie champagnes in en vraag welke de duurste is. Bijna niemand heeft het goed. Dat is geen belediging aan jouw gezelschap, dat is gewoon wat er gebeurt zodra het etiket weg is. Blind proeven is daarom de eerlijkste en meteen de leukste vorm van een champagne proeverij thuis: je proeft wat er in het glas zit in plaats van wat je erover weet.
Waarom je ogen sterker zijn dan je tong
Een etiket doet iets met je voordat je hebt geslikt. Een naam die je van de reclame kent voelt duurder, een gouden label voelt serieuzer, en een prijs van tachtig euro maakt de bubbels in je hoofd fijner dan ze zijn. Je proeft altijd mee met wat je verwacht.
Haal die verwachting weg en mensen die zeggen dat ze niks van champagne weten wijzen opeens feilloos aan welke fles ze het lekkerst vinden. Bijna nooit de duurste, wel de fles die bij hun smaak past. Dat is het hele punt.
Drie flessen, niet twee
Met twee flessen doe je een vergelijking, met drie doe je een proeverij. Bij twee glazen kun je alleen zeggen welke je liever hebt. Bij drie moet je rangschikken, en dan moet je benoemen waarom nummer twee ertussen zit.
Drie is ook het aantal waarbij de middelste fles het werk doet. Die bepaalt of de eerste fris of dun overkomt en of de laatste rijk of zwaar smaakt. Verwissel de volgorde halverwege en je tafel proeft opeens andere dingen in dezelfde wijn. Niet voor niets zitten er drie flessen in onze proeverijpakketten.
Zo blindeer je ze
Wikkel elke fles in aluminiumfolie, een theedoek of een sok, plak er een nummer op en laat iemand inschenken die zelf niet meeraadt. Dek ook de capsule en de kurk af, want daar staat de naam vaak groter dan op het etiket.
Wil je het echt eerlijk spelen, gebruik dan een blinddoek voor de proevers in plaats van alleen verpakking voor de flessen. Kleur verraadt namelijk meer dan je denkt. Een rosé herken je met je ogen dicht ineens niet meer aan de kleur maar aan de smaak, en een diep goudgele champagne wordt niet meer automatisch als oud of zoet ingeschat. Onze pakketten komen om die reden al geblindeerd binnen, met blinddoek erbij.
Verder gelden de gewone regels: gelijke glazen, acht tot tien graden in de fles en een bodempje per glas, zodat je van alle drie twee keer kunt proeven. Meer over de glaskeuze staat in onze gids over het perfecte champagneglas.
Wat laat je raden
Begin niet over dorpen en druiven, daar haakt iedereen op af. Vier vragen werken altijd. Zet de glazen op volgorde van prijs. Welke is van witte druiven en welke van blauwe? Welke lag het langst op fles? En: welke zou jij zelf kopen?
Laat iedereen opschrijven voordat er gepraat wordt. Zodra één iemand hardop zegt dat glas twee het lekkerst is, gaat de rest mee. Papiertjes eerst, discussie daarna.
Drie flessen die het spel maken
Kies flessen die ver uit elkaar liggen. Deze volgorde werkt blind bijna altijd.
Glas één is de Odyssée Grand Cru Blanc de Blancs Vintage 2017 van 57 euro, 100% Chardonnay met dosage Extra Brut op 2 gram per liter. Deze zet je tafel meteen op het verkeerde been. Hij ruikt naar witte perzik, honingbloesem en amandel met geroosterde tonen erachter, en dat leest bijna iedereen blind als een zware fles met veel suiker. Vervolgens is hij zo goed als kurkdroog, met rijp geel fruit dat door een strakke citruslijn wordt rechtgetrokken. Schenk hem op 10 tot 12 ºC in een tulpvormig glas. Perfect bij tarbot, coquilles, gevogelte of kalfsvlees met een lichte jus en rijpere kazen zoals Comté.
Glas twee is de Autréau-Lasnot Les Barils Rosé de Macération 2018 van 55 euro, 100% Pinot Meunier met dosage Extra Brut. Dit is de fles waar het misgaat bij het raden. Hij is diep rozerood, dus iedereen verwacht zoet en zomers, en dan blijkt hij kurkdroog met kersen en bramen en een fluweelzachte body. Met een blinddoek op noemt de helft van je tafel dit een rode wijn. Serveer hem op 8 ºC. Perfect bij lamskoteletten van de BBQ, een pulled pork burger en rode vruchtenkaas.
Glas drie is de Domaine Mallet Blanc de Noirs Vintage 2016 van 59 euro, 60% Pinot Noir en 40% Pinot Meunier, dosage Brut Nature. Diep goud van kleur, waardoor de helft van je gezelschap hem voor zoet en oud aanziet. En dan blijkt hij de droogste van de drie, met kers en rijp rood fruit die overgaan in noten, karamel en een vleugje drop. Serveer hem op 10 tot 12 ºC, dan gaat hij pas echt open. Perfect bij stevige zeevis, oude en halfharde kazen en kalfsvlees met een lichte jus.
Drie glazen, drie verwachtingen die niet kloppen, gegarandeerd discussie. Wil je zonder inpakwerk beginnen, dan kun je een champagne proefpakket kopen met drie flessen die al geblindeerd zijn. Uitpakken kan altijd nog.
